Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας

Το Ξύπνημα της Ανοιξης: Άγρια Άνθη του Τσεχικού Νέου Κύματος

Για ένα μικρό αλλά καθοριστικό χρονικό διάστημα, από το ξεκίνημα της δεκαετίας του ’60 και μέχρι τον Αύγουστο του 1968, η τότε Τσεχοσλοβακία φιλοξένησε ένα από τα πιο συγκλονιστικά κινήματα στα κινηματογραφικά χρονικά. Επωφελούμενοι από μια σύντομη περίοδο χαλάρωσης του πολιτικού κλίματος, και την υπόσχεση μιας σταδιακής φιλελευθεροποίησης, μια ομάδα αποφοίτων σκηνοθετών από την εξέχουσα Ακαδημία Κινηματογράφου και Τηλεόρασης της Πράγας (FAMU) συντονίστηκαν ευεργετικά στην ίδια καλλιτεχνική συχνότητα και άρχισαν να εξαπολύουν στην οθόνη μερικές από τις πιο πρωτοποριακές, αφηγηματικά ατίθασες και φορμαλιστικά θρασείς δημιουργίες που έγιναν ποτέ.

Αντλώντας έμπνευση από τη λογοτεχνία, τον σουρεαλισμό, τις εικαστικές τέχνες, την πρόσφατη και αρχέγονη Ιστορία, κατορθώνοντας όμως ώστε οι πολυδιάστατες διηγήσεις τους να αποκτούν διαχρονική και οικουμενική ισχύ, οι δημιουργοί αυτοί έθεσαν ως θεμελιώδη στόχο τους να απελευθερώσουν εντελώς τη φαντασία τους, με αποτέλεσμα οι ταινίες που υπέγραψαν να αποτελούν γνήσια δείγματα μοντερνισμού και να επηρεάσουν αμέτρητους μετέπειτα σκηνοθέτες (με πιο πρόσφατο τον Γιώργο Λάνθιμο ο οποίος σημείωσε το «Cremator» του Γιουράι Χερτζ ως έμπνευση για την «Ευνοούμενη»). Σε παράλληλη τροχιά με τη γαλλική Nouvelle Vague, το αγγλικό Free Cinema και το βραζιλιάνικο Cinema Novo, το Τσεχικό Νέο Κύμα όχι μόνο συνάντησε άμεση διεθνή απήχηση, αλλά και εισέπραξε μια εντυπωσιακή σειρά συμμετοχών και βραβείων σε αξιοσέβαστα κινηματογραφικά φεστιβάλ του εξωτερικού, καθώς και δύο νίκες στα ξενόγλωσσα Όσκαρ. Κι ενώ η περίφημη «Άνοιξη της Πράγας» που αρχιτεκτόνησε ο Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ, τότε ηγέτης της χώρας, υποσχόταν τον εκδημοκρατισμό και την πλήρη ελευθερία των τεχνών, η στρατιωτική επέμβαση της ΕΣΣΔ στην Τσεχία και η εισβολή των σοβιετικών τανκς τον Αύγουστο του 1968, οδηγησε το νεότευκτο κινηματογραφικό κίνημα σε αφανισμό.

Γυρίσματα διακόπηκαν βίαια στη μέση, σενάρια που είχαν εγκριθεί απερρίφθησαν, ταινίες απαγορεύτηκαν δια παντός και αρκετοί από τους δημιουργούς τους αναγκάστηκαν είτε να εγκαταλείψουν τη χώρα (Μίλος Φόρμαν, Ιβάν Πάσερ) είτε να μείνουν πίσω και να δουν τις καριέρες τους να καταστρέφονται. Μπορεί η αιφνίδια επέμβαση της πραγματικότητας να σήμανε το άδοξο τέλος του Τσεχικού Νέου Κύματος, και να ανέκοψε άδικα την εκστατική άνθηση της εγχώριας κινηματογραφίας, αυτό που απομένει ωστόσο είναι μια συναρπαστική κληρονομιά πολλών αριστουργημάτων. Δώδεκα από τα αριστουργήματα εκείνης της εποχής, αρκετά από τα οποία κρίθηκαν ανεπιθύμητα και επικίνδυνα από το τότε καθεστώς, διαλέγει το 25ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας, και με ξεχωριστή περηφάνια συστήνει εκ νέου στο ελληνικό κοινό, μέσα από καινούργιες και ψηφιακά αποκατεστημένες κόπιες. Το «Ξύπνημα της Άνοιξης» δεν είναι ένα ακόμη αφιέρωμα. Είναι ένας σπάνιος κόσμος από ανεξερεύνητες συγκινήσεις που πρέπει οπωσδήποτε να ανακαλύψετε. Λουκάς Κατσίκας

Ευχαριστούμε πολύ για τη βοήθεια το Τσεχικό Κέντρο Πολιτισμού της Αθήνας και την διευθύντριά του, κυρία Lucie Kuligová.



    Hμερομηνία δημοσίευσης: 2019-09-09 15:03:01



    ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

    Διακριτικός Φωτισμός / Intimate Lighting

    Διακριτικός Φωτισμός / Intimate Lighting

    Υπήρξε μια από τις 10 αγαπημένες ταινίες του Κισλόφσκι. Ψηφίστηκε στις καλύτερες δημιουργίες του τσεχικού κινηματογράφου από τους κριτικούς της χώρας. Τέτοιοι έπαινοι για μια αφοπλιστικά σεμνή ταινία ίσως μοιάζουν υπερβολικοί. Ωστόσο είναι τόσο ακαταμάχητος ο συνδυασμός ανθρωπιάς και χιούμορ που κρύβει αυτή η ιστορία της επανασύνδεσης δυο παλιών φίλων και μουσικών ώστε δεν χωρά αμφιβολία για την αξία της.

    Το Αστείο / The Joke

    Το Αστείο / The Joke

    Έχοντας εξοστρακιστεί στο παρελθόν από το Κομμουνιστικό Κόμμα και φυλακιστεί, εξαιτίας μιας φαινομενικά άκακης φάρσας, ένας άντρας αποφασίζει να βρει και να εκδικηθεί τον υπαίτιο των δεινών του. Όμως η ζωή επιφυλάσσει τα δικά της παιχνίδια. Ο σκηνοθέτης του θρυλικού 'Valerie and her Week of Wonders' συνεργάστηκε στο σενάριο με τον Μίλαν Κούντερα και μαζί διασκεύασαν εκπληκτικά το ομότιτλο βιβλίο του συγγραφέα, έστω κι αν η ταινία απαγορεύτηκε άμεσα και χρειάστηκε να περιμένει είκοσι χρόνια μέχρι να προβληθεί στη χώρα της.

    Οι Έρωτες μιας Ξανθιάς / Loves of a Blonde

    Οι Έρωτες μιας Ξανθιάς / Loves of a Blonde

    Προτού η 'Φωλιά του Κούκου' και το 'Αμαντέους' του χαρίσουν δύο Όσκαρ, ο Μίλος Φόρμαν γινόταν ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του Τσεχικού Νέου Κύματος, χάρη σε αυτή την αξιαγάπητη ταινία. Οι ρομαντικές πλάνες της νιότης συνοψίζονται ιδανικά στο πρόσωπο ενός κοριτσιού της εργατικής τάξης που νομίζει πως βρήκε τον έρωτα της ζωής του και όταν αυτό δεν συμβαίνει, παίρνει απρόσμενα την κατάσταση στα χέρια του. Υποψηφιότητα για Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας.

    Ο Υπέροχος Βαρώνος Μινχάουζεν / The Fabulous Baron Munchausen

    Ο Υπέροχος Βαρώνος Μινχάουζεν / The Fabulous Baron Munchausen

    Θαυμαστή γέφυρα ανάμεσα στον κόσμο των παραμυθιών, το χειροποίητο κινούμενο σχέδιο και το μαγευτικό σύμπαν του Ζορζ Μελιές, ταινία που επηρέασε όσο καμιά άλλη τον Τέρι Γκίλιαμ και συνάμα ένα κομψοτέχνημα ξέφρενης φαντασίας, animation πρωτοπορίας και σκηνοθετικής σύλληψης για μικρούς και μεγάλους.

    Η Αναφορά για το Πάρτι και τους Καλεσμένους / A Report on the Party and Guests

    Η Αναφορά για το Πάρτι και τους Καλεσμένους / A Report on the Party and Guests

    Την ώρα που μια παρέα αστών ολοκληρώνει το ξένοιαστο πικνίκ της, μια μυστηριώδης ομάδα αντρών εμφανίζεται από το πουθενά και τους εξαναγκάζει να συμμετάσχουν σε μια σειρα από αλλόκοτα παιχνίδια. Σουβλερή κωμική αλληγορία, σουρεαλισμός και ταξική σάτιρα που θα ζήλευε ο Μπουνιουέλ και περισσότεροι τρόμοι απ' όσους αφήνει να φανούν το χιούμορ και η παιγνιώδης διάθεση είναι μερικοί λόγοι που οδήγησαν το τότε καθεστώς να απαγορεύσει το περιβόητο αυτό φιλμ 'για πάντα' και ανάγκασαν τον σκηνοθέτη να εγκαταλείψει τη χώρα.